Przechowywanie odmiany ‘Red Jonaprince’

0

Oprócz potrzeby ograniczania pozostałości środków ochrony roślin kluczowym zagadnieniem staje się produkowanie jabłek takich odmian, które będą chętnie importowane z naszego kraju na inne kontynenty. Ważne jest także, aby owoce te dobrze znosiły daleki transport oraz utrzymywały jak najdłużej wysoką jakość na półkach sklepowych. Planując eksport jabłek na dalekie rynki, należy zadbać o jak najwyższą ich jakość już od początku sezonu wegetacyjnego. Chodzi bowiem o to, aby do obiektu przechowalniczego trafiały owoce przydatne do długotrwałego przechowywania, z zachowaniem wysokich walorów jakościowych. Dla konsumenta ważne są bowiem nie tylko cechy zewnętrzne jabłek, takie jak wybarwienie i wielkość, lecz także jędrność, zawartość ekstraktu i kwasowość. Poniżej przedstawiamy wyniki oceny skuteczności 1-metylocyklopropenu oraz saszetek pochłaniających etylen w utrzymaniu wysokiej jakości owoców odmiany ‘Red Jonaprince’ w warunkach długotrwałego transportu i obrotu towarowego, zależnie od czasu ich przechowywania w warunkach ULO.

Materiał i metodyka

Badania prowadzono w sezonie przechowalniczym 2017/2018. Jabłka odmiany ‘Red Jonaprince’ zebrano 22 września 2017 r. z czteroletnich drzew na ‘M.9’. Po 7 dniach przetrzymywania owoców w chłodni zwykłej (1°C) część jabłek poddawano przez 24 godziny działaniu preparatu SmartFreshTM ProTabs, stosując 1-MCP w stężeniu 0,65 μl.l–1. Następnie owoce zarówno traktowane, jak i nietraktowane tym związkiem przechowywano 0, 10 lub 20 tygodni w warunkach ULO (1,2% CO2 : 1,2% O2). Jakość owoców oceniano zarówno bezpośrednio po przechowywaniu, jak i po kolejnych 6 i/lub 8 tygodniach transportu w temperaturze 1°C i powtarzano po 5, 10 i 15 dniach dojrzewania jabłek w temperaturze 25°C (warunki symulowanego obrotu w krajach gorących). Określano intensywność wydzielania etylenu, jędrność miąższu, kwasowość miareczkową oraz zawartość ekstraktu. Oceny sensorycznej jabłek dokonywało
20 degustatorów bezpośrednio po zakończeniu transportu, następnie po upływie 5, 10 oraz 15 dni obrotu towarowego w temperaturze 25°C. Każda z osób oceniała chrupkość, twardość, soczystość, słodkość, kwaśność oraz jakość ogólną owoców, stosując 9-stopniową skalę (1 – bardzo nie lubię, 5 – ani lubię, ani nie lubię, 9 – bardzo lubię). W wynikach podano wartości średnie dla poszczególnych wyróżników.

Jabłka odmiany ‘Red Jonaprince’ poddane działaniu 1-MCP zachowują akceptowaną jędrność podczas 10-dniowego obrotu w temperaturze 25°C poprzedzonego 6-tygodniowym transportem po 5-miesięcznym przechowywaniu w warunkach ULO. Zabezpieczanie jabłek saszetkami Eten pochłaniającymi etylen opóźnia nieznacznie ich mięknięcie tylko w czasie długotrwałego transportu w workach MAP. Jakość ogólna jabłek w ocenie sensorycznej zależy przede wszystkim od natężenia twardości i chrupkości miąższu, czemu sprzyja poddanie ich działaniu 1-MCP.

Stan fizjologiczny jabłek w czasie zbioru

W tabeli przedstawiono wartości wyróżników jabłek odnotowane w dniu ich zbioru. Jędrność miąższu, stężenie etylenu w komorach nasiennych oraz wartość indeksu Streifa wskazywały, że zbiór przeprowadzono w optymalnym stanie fizjologicznym owoców z przeznaczeniem do długiego ich przechowywania.

Stan fizjologiczny owoców odmiany ‘Red Jonaprince’ w czasie zbioru

Stan fizjologiczny owoców odmiany ‘Red Jonaprince’ w czasie zbioru

Intensywność wydzielania etylenu

Oceniając intensywność produkcji etylenu w temperaturze 25°C, stwierdzono, że jabłka w kombinacji kontrolnej wydzielały podobne jego ilości jak owoce w kombinacji z workami MAP, w których umieszczono saszetki Eten, niezależnie zarówno od uprzedniego okresu ich przechowywania w ULO, jak i długości transportu. Natomiast jabłka poddane działaniu preparatu SmartFresh ProTabsTM, niezależnie od kombinacji z workami MAP, w każdym terminie oceny niemal nie wydzielały etylenu. W materiale zamieszczono tylko dane z ostatniego etapu badań, które obrazują intensywność wydzielania etylenu przez jabłka po 20 tygodniach przechowywania w ULO i 6-tygodniowym transporcie (wykres 1).

Wykres 1. Intensywność wydzielania etylenu przez jabłka po 20 tygodniach przechowywania w ULO i 6-tygodniowym transporcie (13–27.04.2018 r.)

Wykres 1. Intensywność wydzielania etylenu przez jabłka po 20 tygodniach przechowywania w ULO i 6-tygodniowym transporcie (13–27.04.2018 r.)

Jędrność miąższu

Istotny wpływ na jędrność jabłek po 8-tygodniowym transporcie, następującym bezpośrednio po ich zbiorze, miały warunki transportu oraz długość symulowanego obrotu. We wszystkich terminach symulowanego obrotu jabłka poddane działaniu 1-MCP miały większą jędrność niż owoce nietraktowane tym związkiem, niezależnie od kombinacji z workami MAP. Wyjątek od tej reguły stanowiły jabłka oceniane bezpośrednio po zakończeniu transportu w kombinacji z workami MAP, po uprzednim użyciu preparatu SmartFresh ProTabsTM, które odznaczały się najwyższą jędrnością.

Z drugiej strony każde wydłużenie czasu symulowanego obrotu znajdowało odzwierciedlenie w istotnie mniejszej jędrności, ale tylko u jabłek nietraktowanych 1-MCP, które transportowano w workach MAP z saszetkami Eten, podczas gdy u owoców poddanych działaniu 1-MCP wartość tej cechy utrzymywała się na stałym, bardzo wysokim poziomie (wyk. 2). W przypadku jabłek nietraktowanych 1-MCP spadek ich jędrności poniżej 55 N, notowany już po 5 dniach w temperaturze 25°C, należy uznać jako nadmierny z punku widzenia preferencji konsumenta. Natomiast jabłka w kombinacji z preparatem SmartFresh ProTabsTM cechowały się akceptowalną, a wręcz zbyt wysoką jędrnością nawet po 10 dniach symulowanego obrotu.

Wykres 2. Spadek jędrności jabłek w warunkach obrotu po 8-tygodniowym transporcie następującym bezpośrednio po zbiorze owoców

Wykres 2. Spadek jędrności jabłek w warunkach obrotu po 8-tygodniowym transporcie następującym bezpośrednio po zbiorze owoców

Również po 10 tygodniach przechowywania w ULO odnotowano istotny wpływ warunków transportu we współdziałaniu z jego długością oraz długością symulowanego obrotu na jędrność jabłek. Współdziałanie to wyraziło się tym, że wydłużenie czasu transportu z 6 do 8 tygodni powodowało na ogół spadek wartości omawianej cechy, ale tylko u owoców w kombinacji bez 1-MCP. Z drugiej strony wyraźnie wyższej jędrności sprzyjało traktowanie jabłek preparatem SmartFresh ProTabsTM. Wyjątek od tej reguły stanowiły owoce oceniane bezpośrednio po 6 tygodniach transportu w workach MAP z saszetkami Eten, których jędrność nie różniła się istotnie od jabłek traktowanych związkiem 1-MCP. Z kolei niemal każde wydłużanie czasu symulowanego obrotu znajdowało odzwierciedlenie w istotnie mniejszej jędrności, ale tylko u jabłek nietraktowanych 1-MCP, podczas gdy u jabłek traktowanych tym związkiem wartość omawianej cechy nie spadała istotnie nawet po 15 dniach obrotu towarowego (wyk. 3, 4).

WYKRES 3. Spadek jędrności jabłek w warunkach obrotu po 6-tygodniowym transporcie następującym po 10 tygodniach przechowywania w ULO

WYKRES 3. Spadek jędrności jabłek w warunkach obrotu po 6-tygodniowym transporcie następującym po 10 tygodniach przechowywania w ULO

WYKRES 4. Spadek jędrności jabłek w warunkach obrotu po 8-tygodniowym transporcie następującym po 10 tygodniach przechowywania w ULO

WYKRES 4. Spadek jędrności jabłek w warunkach obrotu po 8-tygodniowym transporcie następującym po 10 tygodniach przechowywania w ULO

W kolejnym cyklu badań, tj. po 6 tygodniach transportu poprzedzonego 20 tygodniami przechowywania w ULO, stwierdzono około 60% wyższą jędrność jabłek traktowanych SmartFresh ProTabsTM niż nietraktowanych tym preparatem, niezależnie od kombinacji z workami MAP i saszetkami Eten (wyk. 5).

WYKRES 5. Wpływ warunków transportu na jędrność jabłek odmiany ‘Red Jonaprince’ po 6-tygodniowym transporcie następującym po 20 tygodniach przechowywania, średnio dla długości symulowanego obrotu

WYKRES 5. Wpływ warunków transportu na jędrność jabłek odmiany ‘Red Jonaprince’ po 6-tygodniowym transporcie następującym po 20 tygodniach przechowywania, średnio dla długości symulowanego obrotu

Istotny wpływ na jędrność jabłek miały także warunki transportu we współdziałaniu z długością symulowanego obrotu po 6-tygodniowym transporcie następującym po 20 tygodniach przechowywania w ULO. Interakcja ta – podobnie jak w terminach wcześniejszych – wyrażała się tym, że wydłużanie czasu przetrzymywania jabłek w temperaturze 25°C pociągało za sobą sukcesywny spadek jędrności miąższu, ale tylko u owoców nietraktowanych SmartFresh ProTabsTM, podczas gdy u jabłek traktowanych tym preparatem wartość omawianego parametru była stabilna i utrzymywała się na poziomie około 80 N. Z drugiej strony jędrność jabłek bezpośrednio po 6-tygodniowym transporcie była największa w obu kombinacjach z preparatem SmartFresh ProTabsTM, istotnie mniejsza – u owoców transportowanych w workach MAP z saszetkami Eten, a najmniejsza – u owoców w kombinacji kontrolnej. Natomiast po 5 i 10 dniach w temperaturze 25°C jabłka pochodzące z obu kombinacji z preparatem SmartFresh ProTabsTM miały większą jędrność niż nietraktowane 1-MCP. Nie stwierdzono jednak istotnego wpływu worków MAP na wartość omawianej cechy. Omówione zależności przedstawiono także na wykresie 6.

Kwasowość jabłek

Poniżej przedstawiamy wyniki obrazujące kwasowość jabłek ocenianych najpóźniej, tj. po 6-tygodniowym transporcie następującym po 20 tygodniach przechowywania. W trakcie analizy efektu prostego wpływu warunków transportu na wartość omawianej cechy okazało się, że najwyższą kwasowość miały jabłka traktowane preparatem SmartFresh ProTabsTM, które transportowano bez użycia worków MAP. Badając z kolei wpływ wydłużania obrotu towarowego w temperaturze 25°C (średnio dla pozostałych czynników doświadczenia), notowano sukcesywny spadek wartości omawianej cechy.

Oprócz tego warunki transportu we współdziałaniu z długością symulowanego obrotu wywierały istotny wpływ na kwasowość miareczkową jabłek po 6-tygodniowym transporcie następującym po 20 tygodniach przechowywania w ULO. Wyrażało się to w tym, że wartość omawianego wskaźnika istotnie malała wraz z długością symulowanego obrotu, ale tylko wtedy, gdy jabłka nietraktowane 1-MCP transportowano w workach MAP w obecności saszetek Eten, podczas gdy kwasowość owoców traktowanych tym związkiem, które transportowano w workach MAP, była podobna we wszystkich kombinacjach długości symulowanego obrotu. Z drugiej strony warunki transportu zawsze wywierały istotny wpływ na kwasowość jabłek. Mimo że wpływ ten był nieco odmienny w poszczególnych terminach długości symulowanego obrotu, to użycie 1-MCP zapewniało zwykle wyższą kwasowość jabłek.

Zawartość ekstraktu

Analizując efekt główny wpływu warunków transportu na zawartość ekstraktu po 6-tygodniowym transporcie następującym po 20 tygodniach przechowywania w ULO, stwierdzono istotnie wyższe wartości tego wskaźnika w jabłkach w obu kombinacjach z 1-MCP niż w owocach nietraktowanych tym związkiem. Natomiast nie odnotowano istotnych różnic w zawartości ekstraktu w jabłkach pod wpływem długości obrotu towarowego w temperaturze 25°C.

Ocena sensoryczna

Wyniki oceny konsumenckiej jabłek wykazały, że takie ich cechy sensoryczne jak twardość, chrupkość i soczystość oraz jakość ogólna były znacznie wyżej oceniane w przypadku owoców traktowanych związkiem 1-MCP niż nietraktowanych tym związkiem. Wyróżniki te dla jabłek poddanych działaniu preparatu SmartFresh ProTabsTM – niezależnie od tego, czy owoce „eksportowano” w workach MAP, czy bez worków – na ogół uzyskiwały noty około 7.

Różnice pod względem intensywności wyżej wymienionych cech sensorycznych zwiększały się na korzyść jabłek traktowanych związkiem 1-MCP wraz z wydłużaniem czasu symulowanego obrotu w temperaturze 25°C, a także wraz z wydłużaniem sezonu przechowalniczego i czasu trwania dalekiego transportu.

Podsumowanie

Poddając jabłka odmiany ‘Red Jonaprince’ ocenie instrumentalnej w czasie zbioru, stwierdzono, że zostały one zerwane w optymalnym terminie dla tej odmiany z przeznaczeniem do długiego przechowywania. Świadczyło o tym m.in. niskie stężenie etylenu w komorach nasiennych (0,21 µl·l–1). Ważnym wskaźnikiem określającym przydatność jabłek do przechowywania jest również jędrność miąższu. W opisanym doświadczeniu wartość tego wskaźnika w czasie zbioru wyniosła 7,8 kG i zawierała się w przedziale rekomendowanym do zbioru jabłek odmiany ‘Red Jonaprince’.

Długość sezonu przechowalniczego jabłek może być limitowana intensywnością wydzielania etylenu. Intensywność wydzielania tego gazu wzrasta wraz z wydłużaniem okresu przechowywania. Podobną zależność odnotowano w opisanym doświadczeniu, gdyż owoce nietraktowane 1-MCP po 8-tygodniowym transporcie następującym bezpośrednio po zbiorze na ogół nie produkowały etylenu więcej niż 60 µl·kg–1·h–1, zaś owoce poddane dalekiemu transportowi po 10 oraz 20 tygodniach przechowywania w warunkach ULO wydzielały etylen w ilościach przekraczających nawet 80 µl·kg–1·h–1. Co ciekawe, jabłka traktowane preparatem SmartFresh ProTabsTM praktycznie nie wydzielały etylenu w czasie 14 dni w temperaturze 25°C, niezależnie zarówno od długości przechowywania, jak i długości transportu. Również z innych badań wynika, że korzystny efekt działania 1-MCP trwa nie tylko w czasie przechowywania jabłek, lecz także w czasie ich obrotu towarowego.

Jędrność miąższu jest wyróżnikiem niezmiernie ważnym z punktu widzenia konsumenta. Znacznie wyższe wartości tego wskaźnika ocenianego instrumentalnie były charakterystyczne w przypadku jabłek poddanych działaniu preparatu SmartFresh ProTabsTM, a także w przypadku owoców transportowanych w workach MAP. Zależność tę obserwowano po zakończeniu dalekiego transportu, niezależnie od długości sezonu przechowalniczego.

Zależności te znalazły także odzwierciedlenie w wynikach oceny sensorycznej, zwłaszcza w odniesieniu do twardości, chrupkości i soczystości miąższu owoców. Natomiast jabłka nietraktowane 1-metylocyklopropenem szybko traciły jędrność w czasie obrotu towarowego, niezależnie od czasu ich przechowywania, a ich twardość oceniana przez konsumentów była znacznie mniejsza od oczekiwanej.
Ważną cechą kształtującą walory smakowe jabłek jest ich kwasowość. W opisanym doświadczeniu notowano sukcesywną utratę kwasowości wraz z wydłużaniem okresu przechowywania jabłek. Poddanie jabłek działaniu 1-metylocyklopropenu znacznie skuteczniej niż worki MAP z saszetkami Eten ograniczało obniżanie się wartości omawianej cechy zarówno w czasie transportu, jak i obrotu na rynku docelowym. Zależność tę można tłumaczyć mniejszym zużywaniem kwasów organicznych przez jabłka w procesie oddychania.

W doświadczeniu odnotowano istotny wzrost zawartości ekstraktu w jabłkach odmiany ‘Red Jonaprince’ po 10 tygodniach przechowywania w warunkach ULO w stosunku do jabłek ocenianych bezpośrednio po zbiorze. Zależność tę można tłumaczyć postępującą w pierwszych tygodniach przechowywania hydrolizą skrobi zakumulowanej w jabłkach podczas ich wzrostu. Mimo że cukry, podobnie jak kwasy organiczne, są podstawowymi substratami w procesie oddychania owoców, to zawartość ekstraktu w jabłkach w czasie ich przechowywania niewiele się zmieniała pod wpływem preparatu SmartFresh ProTabsTM. Wyraźny wpływ tego preparatu na większą zawartość ekstraktu w jabłkach obserwowano natomiast w warunkach symulowanego obrotu. Można zatem uznać, że zahamowana – pod wpływem 1-MCP – produkcja etylenu przeciwdziałała wzrostowi intensywności oddychania jabłek przetrzymywanych w temperaturze 25°C, a mniejsze zużycie cukrów w tym procesie wpłynęło na większą zawartość ekstraktu w jabłkach w czasie ich obrotu.

Rozważając kwestię zasadności stosowania związku 1-MCP w przypadku jabłek odmiany ‘Red Jonaprince’, należałoby wziąć pod uwagę jego wpływ na jędrność miąższu oraz takie cechy kształtujące ich walory smakowe jak kwaskowatość i słodkość. Wyniki opisanego doświadczenia dowodzą, że użycie tego związku na jabłka badanej odmiany sprzyjało zachowaniu lepszej ich jakości, zwłaszcza w warunkach obrotu na rynku docelowym.

W przypadku jabłek nietraktowanych preparatem SmartFresh ProTabsTM ich niska jędrność w warunkach obrotu nie gwarantowała wysokiej jakości. Jest to zagadnienie szczególnie ważne, ponieważ miękkość miąższu jest postrzegana przez konsumentów jako wybitnie negatywny wyróżnik jakości jabłek, w przeciwieństwie do kruchości, jędrności i soczystości miąższu, które należą do cech najbardziej pożądanych. Można zatem uznać, że związek 1-MCP – poprzez utrzymanie większego natężenia chrupkości, twardości i soczystości jabłek odmiany ‘Red Jonaprince’ – pozytywnie wpisuje się w utrzymanie pożądanej ich jakości.

Tekst pochodzi z materiałów konferencyjnych MTAS FruitPRO 2018

Przekaż dalej

Odpowiedz