Zasady nawożenia roślin sadowniczych

0
Dr hab. Paweł Wójcik
prof. IO, Pracownia Uprawy i Nawożenia Roślin Sadowniczych, Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach

Jednym z podstawowych warunków uzyskania wysokich plonów owoców jest prawidłowe nawożenie roślin. Gdy nawozy są niewłaściwie stosowane, obserwuje się obniżenie produktywności roślin oraz pogorszenie jakości owoców. Aby uniknąć powyższych zjawisk, strategia nawożenia roślin musi opierać się na wynikach analizy gleby i materiału roślinnego oraz na ocenie wizualnej roślin (ich wzrostu i plonowania oraz jakości owoców). Takie podejście umożliwia właściwe podjęcie decyzji o celowości nawożenia danym składnikiem, jego dawce oraz sposobie i terminie zastosowania.

Nawożenie azotem (N)

Potrzeby nawozowe sadów w stosunku do azotu można oszacować na podstawie zawartości materii organicznej w glebie (tabela 1). Podane dawki azotu w tabeli należy traktować jako orientacyjne, weryfikując je zawsze w oparciu o siłę wzrostu drzew i/lub zawartość N w liściach poszczególnych gatunków roślin.

Tabela 1. Orientacyjne dawki azotu (N) dla sadów w zależności od zawartości materii organicznej w glebie

Tabela 1. Orientacyjne dawki azotu (N) dla sadów w zależności od zawartości materii organicznej w glebie

Nawożenie fosforem (P), potasem (K), magnezem (Mg) i mikroskładnikami

Nawożenie fosforem, potasem i magnezem opiera się na porównaniu wyników analizy gleby z tzw. liczbami granicznymi (tab. 2). Na podstawie kwalifikacji składnika w glebie do odpowiedniej klasy zasobności podejmuje się decyzję o celowości nawożenia nimoraz jego dawce. Nawożenie powyższymi makroskładnikami oraz mikroelementami może być także oparte na wynikach analizy gleby, wskazującej na zawartość dostępnych form składników (tab. 3).

W pełni owocującym sadzie istnieje także możliwość podejmowania decyzji o nawożeniu P, K, Mg i niektórymi mikroskładnikami (głównie borem i manganem) na podstawie analizy liści. Wykorzystanie wyników analizy liści do nawożenia polega na porównaniu zawartości danego składnika w próbce z tzw. liczbami granicznymi opracowanymi dla poszczególnych gatunków roślin.

Tabela 2. Wartości graniczne zawartości fosforu (P), potasu (K) i magnezu (Mg) w glebie oraz wysokość ich dawek stosowanych przed założeniem sadu oraz w trakcie jego prowadzenia

Tabela 2. Wartości graniczne zawartości fosforu (P), potasu (K) i magnezu (Mg) w glebie oraz wysokość ich dawek stosowanych przed założeniem sadu oraz w trakcie jego prowadzenia

 

 

Tabela 3. Optymalna zawartość składników w glebie oznaczona metodą uniwersalną

Tabela 3. Optymalna zawartość składników w glebie oznaczona metodą uniwersalną

Wapnowanie

Skutecznym zabiegiem ograniczającym zakwaszenie gleby jest wapnowanie. Ocena potrzeb wykonania tego zabiegu oraz dawka wapna zależą od odczynu i kategorii agronomicznej gleby, a także częstotliwości stosowania wapna (tabele 4, 5 i 6). Przy cyklicznym wapnowaniu sadu (co 3–4 lata), drzewa podlegają wahaniom odczynu gleby, co w pewnych warunkach może osłabiać ich wzrost i obniżyć plonowanie. Z tego powodu lepiej jest utrzymywać odczyn gleby na optymalnym poziomie przez cały okres eksploatacji sadu. W celu stabilizacji kwasowości gleby należy stosować corocznie około 300 kg tlenku wapnia (CaO) na ha (po wcześniejszym osiągnięciu optymalnego odczynu gleby).

Tabela 4. Ocena potrzeby wapnowania gleb mineralnych w zależności od ich kategorii agronomicznej oraz odczynu

Tabela 4. Ocena potrzeby wapnowania gleb mineralnych w zależności od ich kategorii agronomicznej oraz odczynu

Tabela 5. Zalecane dawki wapna w zależności od kategorii agronomicznej gleby oraz jej odczynu*

Tabela 5. Zalecane dawki wapna w zależności od kategorii agronomicznej gleby oraz jej odczynu*

Tabela 6. Maksymalne dawki wapna stosowane jednorazowo w sadzie

Tabela 6. Maksymalne dawki wapna stosowane jednorazowo w sadzie

Na glebach lekkich poleca się używać wapna w formie węglanowej, a na glebach średnich i ciężkich w formie tlenkowej (wapno palone) lub wodorotlenkowej (wapno gaszone). Wapnowanie wykonuje się wczesną wiosną lub późną jesienią. Przy wiosennym wapnowaniu wapno rozsiewa się, gdy wierzchnia warstwa gleby jest rozmarznięta, a drzewa nie wytworzyły jeszcze liści. Jesienne wapnowanie najlepiej wykonać od końca października do pierwszej połowy listopada.

Przy konieczności podwyższenia zarówno zawartości magnezu w glebie, jak i odczynu należy użyć wapna z dodatkiem Mg w dawce wynikającej z potrzeb wapnowania.

Siarkowanie

…ma na celu obniżenie odczynu gleby. Potrzeba siarkowania zależy od wymagań roślin w stosunku do odczynu gleby, aktualnej jej kwasowości oraz kategorii agronomicznej. Dla obniżenia odczynu gleby o jednostkę stosuje się 250–350 kg S/ha
na gleby lekkie, 800–1000 kg S/ha na gleby średnie oraz 900–1100 kg S/ha na gleby ciężkie. Jednorazowa dawka S nie może przekraczać
300 kg na ha. Jeśli zatem potrzeby siarkowania są większe, to zabieg ten należy wykonać kilka razy w ciągu roku, w odstępach 3–4 miesięcy.

Artykuł pochodzi z dodatku „Wiadomości z Instytutu Ogrodnictwa”

Przekaż dalej

Odpowiedz