Sekatory pneumatyczne

0
Anita Łukawska

Te narzędzia stały się bardziej popularne wśród sadowników od czasu, gdy coraz większe zastosowanie w gospodarstwach zaczęły znajdować platformy sadownicze, wykorzystywane także podczas cięcia drzew. Większość platform jest bowiem wyposażona w kompresor lub ma możliwość jego zamontowania.

Wymagany osprzęt

Dzięki wykorzystaniu sekatorów pneumatycznych cięcie drzew może być przeprowadzone znacznie szybciej niż przy użyciu sektorów ręcznych. Ponadto zmniejszenie wysiłku pracowników (przez zastąpienie ich siły fizycznej energią sprężonego powietrza) powoduje, że praca ta jest mniej męcząca.

Obecnie większość platform jest wyposażona w kompresor (lub ma możliwość jego zainstalowania), do którego można podłączyć 4–6 sekatorów pneumatycznych (fot. 1) za pomocą elastycznego przewodu oraz szybkozłączy (gniazd i wtyków). Możliwe jest też oczywiście podłączenie większej ich liczby po zastosowaniu rozdzielnika (zazwyczaj pozwala na to wydajność kompresora). Na rynku dostępne są dwa rodzaje szybkozłączy. Pierwszy rodzaj to te przeznaczone do współpracy z przewodami powietrza 6 x 1 i 8 x 1. Są one przydatne dla tych sadowników, którzy mają sekatory pneumatyczne z osprzętem, produkowane przez Zakład Doświadczalny Mechanizacji Ogrodnictwa w Skierniewicach. Drugi rodzaj szybkozłączy przeznaczony jest do współpracy z przewodami powietrza 8 x 1 i 10 x 1. Są to szybkozłącza do użytkowania z nowym typem sekatorów pneumatycznych. Charakteryzują się one większym przepływem powietrza.

Budowa i zasada działania

Część tnąca sekatora pneumatycznego i ręcznego jest zbudowana podobnie. Różnica polega na sposobie uruchamiania ostrza tnącego. W sekatorze ręcznym do wykonania cięcia należy użyć siły dłoni lub dwóch rąk. W pneumatycznym natomiast ostrze tnące (część ruchoma) przesuwane jest za pomocą tłoczyska. W rękojeści umieszczona jest tuleja z pracującym w niej tłokiem. Tłok z ruchomym ostrzem połączony jest korbowodem. Rękojeść zazwyczaj wykonana jest z tworzywa sztucznego, a tuleja w jej wnętrzu, w której pracuje tłok, najczęściej z mosiądzu. Sekator uruchamia się poprzez naciśnięcie dźwigni spustowej znajdującej się np. wzdłuż rękojeści, po uprzednim odblokowaniu mechanizmu bezpieczeństwa. Naciśnięcie spustu otwiera dopływ sprężonego powietrza do tulei, które przesuwając tłok poprzez korbowód, powoduje ruch ostrza sekatora i wykonanie cięcia gałęzi w miejscu przyłożenia. Po zwolnieniu spustu tłok wraz z ostrzem wraca do położenia pierwotnego pod naciskiem sprężyny powrotnej.

Sekatorem pneumatycznym można ciąć zarówno drewno mokre, jak i suche, choć oczywiście lepiej tnie się to pierwsze. Cięcie wykonuje się bardzo łatwo, a maksymalna średnica ciętych gałęzi, w zależności od marki i modelu sekatora, waha się od 25 do 50 mm.

Konserwacja

Sekatory pneumatyczne – podobnie jak i inne narzędzia tego typu – wymagają właściwej pielęgnacji i konserwacji, a także przechowywania w odpowiednich warunkach (zgodnie z zaleceniami producenta). Producenci sekatorów oferują specjalne środki do ich czyszczenia, w płynie lub aerozolu. Preparaty te chronią przed odkładaniem się kurzu i soków roślinnych na ruchomych częściach sekatorów oraz przed rdzą. Specjalne smary natomiast chronią części narzędzia przed wilgocią oraz konserwują w okresie przechowywania.

Do regulacji luzu oraz ustawienia ostrza tnącego w stosunku do stalnicy służy m.in. kluczyk dołączony zazwyczaj do narzędzia. Elementy tnące sekatorów pneumatycznych powinno się ostrzyć za pomocą osełek oferowanych przez producentów poszczególnych marek. Mogą być one wykonane np. ze stali hartowanej z powłoką diamentową lub z korundu drobno- i średnioziarnistego.

Jak wszystkie urządzenia, także sekatory pneumatyczne ulegają zużyciu. Przede wszystkim dotyczy to ostrzy tnących. W większości modeli są one wykonane ze stali hartowanej lub stopowej poddanej specyficznej obróbce cieplnej, czyli materiałów o wysokiej odporności na zużycie. Ze względu jednak na charakter pracy i jej intensywność po jakimś czasie następuje niemal całkowite zużycie. Wówczas nie trzeba kupować nowego sekatora, tylko wymienić zużyte części – ostrze i głowicę tnącą można nabyć w sklepach prowadzących sprzedaż sekatorów pneumatycznych i samodzielnie je wymienić lub powierzyć to serwisowi.

Przedłużacze – wysięgniki

Zastosowanie przedłużaczy dla sekatorów pneumatycznych umożliwia sadownikom nieposiadającym platform dostęp bez konieczności użycia drabin do gałęzi znajdujących się wysoko. Każda z firm produkujących sekatory pneumatyczne oferuje również dopasowane do nich przedłużacze/wysięgniki. Na przykład firma Paterlini proponuje przedłużacz bez łącznika, przeznaczony do przyłączania sekatorów FUTURA FRUTETTO oraz innych narzędzi pneumatycznych. Wykonany jest on ze stopu aluminium, ma trójkątny przekrój i jest zaopatrzony w rączkę z dźwignią spustową zabezpieczoną mechanizmem bezpieczeństwa. Dostępne są następujące długości: 0,5 m (waga 0,6 kg), 1 m (0,8 kg), 1,5 m (1 kg), 2 m (1,2 kg). Innym rodzajem jest przedłużacz teleskopowy, który ma bezstopniową regulację długości w zakresie 1,45–2,25 m. Jest lekki (1,4 kg) i odporny na uderzenia oraz wygięcia. Wykonany jest ze stopu aluminium, ma opatentowany system blokady typu Air Lock, gwarantujący wysoką niezawodność i bezpieczeństwo pracy.

W ofercie firmy Campagnola i Bahco są metalowe i teleskopowe przedłużacze do sekatorów pneumatycznych o długości 0,5 m do 2 m. Natomiast firma Felco oferuje kilka modeli wysięgników wykonanych z aluminium prasowanego i anodowanego. Są one przeznaczone do montażu sekatorów pneumatycznych Felco – modeli 70 i 73. Różnią się długością i wagą. Model wysięgnika 75/90 ma długość 60 cm i wagę 775 g, model 76/90 odpowiednio 120 cm i 1285 g, natomiast model 77/90 – 150 cm i 1515 g. Przedłużki firmy Zanon (stałe i teleskopowe) do sekatorów pneumatycznych są dostępne w długościach 50–300 cm. Producent sekatorów pneumatycznych Lisam oferuje zaś przedłużacze o długości 0,5 i 1 m.

Wyposażenie dodatkowe

W sekatorach pneumatycznych Felco, w modelach 74 i 79, zamontowany jest system spryskiwania na stalnicy sekatora. Spryskiwanie rany następuje w momencie, gdy ostrze przecina gałąź i jest w pozycji zamkniętej, przy czym w modelu 74 jest ono jednostronne, natomiast w modelu 79 – dwustronne (na ostrzu i na ranie ciętej). Zastosowany w wymienionych modelach system spryskiwania pozwala na zabezpieczenie ran przed przenoszeniem chorób w trakcie cięcia drzew owocowych.

fot. W. Górka

Przekaż dalej

Odpowiedz